Chủ Nhật, 3 tháng 8, 2025

Có thể bạn chưa biết: Năm 1949 Giáo hoàng Pius XII ra vạ tuyệt thông với tín đồ Công giáo theo chủ nghĩa cộng sản.


Cốt lõi của sự đối lập giữa Giáo hội Công giáo và chủ nghĩa Cộng sản nằm ở sự khác biệt không thể hòa giải về quan điểm triết học và thần học. Giáo hội Công giáo, dựa trên nền tảng Kinh Thánh và truyền thống, khẳng định rằng con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, sở hữu linh hồn bất tử và phẩm giá thiêng liêng. Tự do ý chí và trách nhiệm luân lý của mỗi cá nhân hướng tới sự cứu rỗi vĩnh cửu. Ngược lại, chủ nghĩa Cộng sản, dựa trên triết học duy vật biện chứng của Karl Marx và Friedrich Engels, phủ nhận sự tồn tại của thiên Chúa, coi tôn giáo là “thuốc phiện của nhân dân” và xem con người chủ yếu qua lăng kính xã hội thế tục , tập trung vào đấu tranh giai cấp để đạt được một xã hội không giai cấp.

Sự phủ nhận thiên Chúa và các giá trị thiêng liêng của chủ nghĩa Cộng sản là một thách thức trực tiếp đối với giáo lý Công giáo. Trong thông điệp Divini Redemptoris (1937), Giáo hoàng Pius XI đã lên án Cộng sản là “một hệ thống sai lầm và nguy hiểm”, không chỉ vì nó thúc đẩy đấu tranh giai cấp mà còn vì nó bác bỏ phẩm giá thiêng liêng của con người và mối liên hệ giữa con người với Đấng Tạo Hóa. Đối với Giáo hội, chủ nghĩa Cộng sản không chỉ là một hệ tư tưởng chính trị mà còn là một mối đe dọa đối với đức tin và luân lý.

Ngày 1 tháng 7 năm 1949 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Giáo hội Công giáo La Mã, khi Vatican công bố Sắc lệnh chống chủ nghĩa cộng sản, một văn kiện mang tính bước ngoặt dưới triều đại của Giáo hoàng Pius XII

Sắc lệnh này, được ban hành trong bối cảnh căng thẳng của Chiến tranh Lạnh, đã tuyên bố vạ tuyệt thông đối với tất cả các tín đồ Công giáo tham gia hoặc ủng hộ chủ nghĩa cộng sản – một hệ tư tưởng bị Giáo hội coi là “kẻ thù không thể hòa giải” của Thiên Chúa giáo.

Đây không chỉ là một hành động tôn giáo mà còn là một tuyên ngôn chính trị mạnh mẽ, phản ánh sự đối đầu gay gắt giữa Vatican và phong trào cộng sản  . Văn phòng Tòa Thánh công bố sắc lệnh, tuyên bố rằng bất kỳ tín đồ Công giáo nào tham gia, ủng hộ hoặc cộng tác với các tổ chức cộng sản đều sẽ bị vạ tuyệt thông – hình phạt nghiêm khắc nhất trong Giáo hội, cắt đứt họ khỏi các bí tích và sự hiệp thông với cộng đồng tín hữu.

Sắc lệnh này không chỉ nhắm vào các nhà lãnh đạo cộng sản mà còn áp dụng cho bất kỳ ai “truyền bá học thuyết cộng sản” hoặc tham gia các hoạt động liên quan.

Trong một cuộc gặp với Franklin C. Gowen, quyền đại diện ngoại giao Mỹ tại Vatican, vào ngày 15 tháng 7 năm 1949, Giovanni Battista Montini (người sau này trở thành Giáo hoàng Phaolô VI) đã mô tả chủ nghĩa cộng sản như “kẻ thù không thể hòa giải” của Giáo hội Công giáo và toàn thể Thiên Chúa giáo.

Montini nhấn mạnh rằng sắc lệnh là một tuyên bố rõ ràng về lập trường của Vatican, không chỉ nhằm bảo vệ đức tin mà còn để duy trì trật tự xã hội trước sự xâm lấn của một hệ tư tưởng vô thần.

https://www.history.com/this-day-in-history/july-13/pope-pius-xii-excommunicates-communist-catholics-decree

St

Chienslambao.blogspot.com





Ngôi Sao Dẫn Đường Đến Béc lê hem: Huyền Thoại hay Sự Thật ?

 

Trong Phúc Âm Mát-thêu, tác giả kể về một ngôi sao kỳ diệu dẫn đường cho các nhà thông thái (hay các vua ) từ phương Đông đến nơi Jesus được sinh ra tại Bê-lem. Câu chuyện được ghi lại trong Mát-thêu 2:1-12

-----

 " Sau khi Chúa Giêsu ra đời tại Bê-lem, xứ Giu-đê, dưới thời vua Hê-rô-đê, các nhà thông thái từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem và hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh ở đâu ? Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Ngài khi nó mọc lên và đến để thờ lạy Ngài.”  

Nghe tin này, vua Hê-rô-đê bối rối, cùng với cả thành Giê-ru-sa-lem. Ông triệu tập các thầy tế lễ và kinh sư, hỏi nơi Đấng Mê-si-a sẽ sinh ra. Họ đáp: “Tại Bê-lem, xứ Giu-đê, vì tiên tri đã viết:  

- 'Hỡi Bê-lem, đất Giu-đa, ngươi chẳng phải là nhỏ nhất trong các thành Giu-đa; vì từ ngươi sẽ ra một vị lãnh đạo, người sẽ chăn dắt dân Y-sơ-ra-ên của ta.’

Hê-rô-đê bí mật gặp các nhà thông thái, hỏi thời điểm ngôi sao xuất hiện, rồi sai họ đến Bê-lem: “Hãy đi tìm cho kỹ đứa trẻ ấy. Khi tìm được, hãy báo lại để ta cũng đến thờ lạy.”  

 Sau khi rời cung vua, các nhà thông thái thấy ngôi sao họ từng thấy khi nó mọc lên, nay dẫn đường cho họ đến nơi đứa trẻ ở. Khi ngôi sao dừng lại trên căn nhà, họ vô cùng vui mừng. Vào nhà, họ thấy đứa trẻ cùng mẹ là Maria, liền sấp mình thờ lạy và dâng lên các món quà: vàng, nhũ hương và mộc dược. Sau đó, được Chúa báo mộng, họ không quay lại gặp Hê-rô-đê mà đi đường khác trở về quê."

-----

Câu chuyện về ngôi sao này, dù đầy chất thơ và cổ tích, lại đặt ra nhiều câu hỏi về tính xác thực lịch sử. Đáng chú ý, chỉ có Phúc Âm Mát-thêu đề cập đến ngôi sao, trong khi Phúc Âm Lu-ca, dù kể chi tiết về sự ra đời của Chúa Jesus , không hề nhắc đến. Các sách Phúc Âm Mác và Giăng thậm chí không đề cập gì đến câu chuyện Chúa giáng sinh. Như vậy, ngôi sao Bê-lem dường như chỉ được ghi nhận bởi một nguồn duy nhất.

Hơn nữa, ngôi sao này được mô tả như một hiện tượng kỳ lạ: di chuyển trên bầu trời, dẫn đường đến Bê-lem, rồi dừng lại chính xác trên ngôi nhà nơi Chúa Jesus ở. Đây không phải là đặc điểm của bất kỳ hiện tượng thiên văn nào mà chúng ta biết, như sao chổi, siêu tân tinh hay sự sắp xếp các hành tinh. Thậm chí, các nhà thông thái đã biết trước qua lời tiên tri rằng Đấng Mê-si-a sẽ sinh ra tại Bê-lem, nên ngôi sao dường như không cần thiết để dẫn họ đến thành phố, mà chỉ hướng dẫn họ đến đúng ngôi nhà.

Điều đáng lưu ý là các ghi chép thiên văn từ thời kỳ này rất phong phú, đến từ nhiều nền văn minh như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Do Thái, Trung Quốc, và cả các bộ tộc ở châu Mỹ, Úc, châu Phi, cùng nhiều dân tộc ở châu Âu và châu Á. Tuy nhiên, không một ghi chép nào trong số này đề cập đến một hiện tượng giống như ngôi sao Bê-lem. Ghi chép gần nhất có thể liên quan là một sự kiện siêu tân tinh được người Trung Quốc ghi lại vào năm 5 TCN, nhưng họ mô tả ánh sáng của nó rất mờ nhạt, khó nhận thấy. Siêu tân tinh không thay đổi hình dạng hay vị trí khi nhìn từ các địa điểm khác nhau, nên nếu nó thực sự nổi bật ở Bê-lem, chắc chắn sẽ có thêm ghi chép từ các khu vực lân cận, nhưng không có.

Để bảo vệ tính xác thực của câu chuyện, một số người biện hộ Kinh thạn cho rằng ngôi sao Bê-lem không phải là một ngôi sao thực sự, mà là một luồng ánh sáng kỳ diệu, bay thấp, dẫn đường đến Bê-lem và dừng lại trên nơi Chúa sinh ra. Tuy nhiên, giải thích này dường như chỉ cố thay thế một bí ẩn bằng một giả thuyết siêu nhiên khác, không được củng cố bởi bất kỳ bằng chứng lịch sử hay khoa học nào.🤣🤣🤣

St

Chienslambao.blogspot.com




HÌNH ẢNH "MẸ BỒNG CON" KHÔNG PHẢI LÀ ĐẶC SẢN RIÊNG CỦA CÔNG GIÁO

 

Trước cả khi Kitô giáo ra đời, các nền văn hóa cổ đại đã có vô số hình ảnh nữ thần bồng con trai – từ Ai Cập, Babylon, Hy Lạp đến Ấn Độ. Một số ví dụ nổi bật:

 • Isis bồng Horus (Ai Cập cổ đại) – hình ảnh nổi tiếng từ hơn 1000 năm TCN, nơi nữ thần Isis bồng đứa con thần thánh Horus trong lòng, được tôn thờ khắp vùng Địa Trung Hải.

 • Devaki bồng Krishna (Ấn Độ giáo) – mô-típ mẹ và con thần thánh.

 • Cybele và Attis (Hy Lạp–La Mã) – gắn với sinh sản, tình mẫu tử và sự sống.

🎨 Khi Kitô giáo du nhập vào đế quốc La Mã, hình ảnh Maria bồng Giêsu dần thay thế các biểu tượng nữ thần – đặc biệt trong bối cảnh cần dễ dàng hóa nhập vào tâm thức dân chúng vốn quen với tôn giáo đa thần.

⛪ Nhiều học giả thậm chí cho rằng hình ảnh Maria bồng con là một thay thế khéo léo cho Isis-Horus để phục vụ cho công cuộc truyền giáo ở thế kỷ 4–5. (Xem: Lucia Chiavola Birnbaum, “Black Madonnas: Feminism, Religion, and Politics in Italy”)

🧠 2. Truyền giáo không chỉ rao giảng mà còn “mượn văn hóa”

Chính Công giáo từng rất giỏi trong việc bản địa hóa hình ảnh của mình để hội nhập:

 • Tại Việt Nam, Maria được vẽ với áo dài, khăn vấn, da vàng tóc đen – không còn là người phụ nữ Do Thái vùng Trung Đông.

 • Ở châu Phi, Maria có da đen và gương mặt bản địa.

 • Ở Nhật Bản thời cấm đạo, Kitô giáo còn ẩn thân trong tượng Quan Âm, gọi là Maria Kannon.

Vậy thì việc Phật giáo (hoặc một nhóm Phật tử nào đó) sử dụng hình ảnh mẹ bồng con để truyền tải thông điệp Vu Lan – lễ báo hiếu – có thật sự là “đạo nhái” không? Hay là một hình ảnh phổ quát đã tồn tại từ lâu, được nhiều tôn giáo cùng dùng với các thông điệp khác nhau?

🎭 3. Truyền giáo thì được, nhưng người khác dùng thì… “làm mất bản quyền”?

Nếu Công giáo có quyền “mượn” hình tượng nữ thần cổ đại rồi gọi đó là Maria – thì các tôn giáo khác cũng có quyền dùng hình ảnh mẹ bồng con để diễn tả lòng từ mẫu. Sự thật là: không ai sở hữu bản quyền của hình ảnh “mẹ bồng con” – nó là biểu tượng nhân loại, phổ quát, có mặt trong nghệ thuật, tôn giáo, thần thoại khắp nơi.

🔥 Trái lại, nếu cứ xem “ai dùng hình ảnh giống mình là đạo nhái”, thì hãy thử nhìn vào:

 • Việc Công giáo gán bài “Kinh Hòa Bình” cho thánh Phanxicô dù không có chứng cứ lịch sử nào.

 • Hay việc dùng hình Đức Mẹ mặc áo dài Việt Nam, rồi quay sang chê người khác “phá hình ảnh Đức Mẹ”.

⸻

👉 Nên thay vì la làng, hãy nhìn nhận lịch sử một cách trưởng thành. Nếu hình ảnh mẹ bồng con lan tỏa tình mẫu tử, lòng hiếu đạo và tình thương, thì đó là điều nên vui mừng – chứ không phải độc quyền để rồi đi chỉ trích.

St

Chienslambao.blogspot.com




Thứ Bảy, 2 tháng 8, 2025

Kinh Thánh: CƯỜI RA NƯỚC MẮT, SỐC TẬN ÓC !


Có một bí mật  mà ai cũng nên biết: phần lớn các tín đồ Kitô giáo chưa từng đọc hết Kinh Thánh, và buồn cười thay, họ còn hiểu biết về cuốn sách này ít hơn cả những người vô thần ! Không tin ư ? Hãy thử sức với hơn 30 câu hỏi đúng-sai “bá đạo” được trích thẳng từ Kinh Thánh. Đảm bảo bạn sẽ cười nghiêng ngả, ngẫm mà thấm !

1. Thiên Chúa toàn tri mà lại chơi trò “trốn tìm” với Adam trong vườn Địa Đàng, kiểu như: “Adam, trốn đâu mà kinh thế, Chúa tìm mỏi mắt rồi !”  

2. Thiên Chúa lo lắng  vì con người xây tháp Babel cao chạm trời, sợ họ “leo” lên thiên đường lúc còn sống. Ủa, Chúa ở penthouse hay gì mà lo thế ?  

3. Thiên Chúa toàn năng -  lại bó tay trước đám người " dưới thung lũng" vì họ có… xe ngựa sắt. Ồ, sắt mà cũng làm khó được Chúa sao ?  

4. Thiên Chúa đấu vật với Jacob và… thua đau ! Chắc hôm đó Chúa quên khởi động trước khi thi đấu.  

5.  Thiên Chúa hối hận vì chọn Saul làm vua. Toàn tri mà cũng chọn nhầm nhân sự, đúng là “đỉnh cao” quản lý !

6.  Gọi hai con gấu đến “xử lý” 42 đứa trẻ chỉ vì dám trêu Elisha hói đầu. Ôi, tội trêu hói mà đáng bị “xé xác” thế sao ?

7. Bốn điều răn đầu trong Mười Điều Răn chả liên quan gì đến đạo đức, chỉ toàn “yêu Chúa, thờ Chúa, cấm thờ ai khác”. Sống tốt ? Chuyện nhỏ, cứ thờ đúng là được !

8. Điều răn thứ mười sau khi tái lập giao ước là… “Đừng luộc dê con trong sữa dê mẹ nó ”. Ừ, cái này chắc là bí kíp sống tử tế thời xưa !

9. Mười Điều Răn “lờ tịt” chuyện cấm cưỡng hiếp, tra tấn, bắt cóc, ấu dâm hay nô lệ. Chắc Chúa nghĩ mấy chuyện đó… không đáng nhắc ?

10. Cô dâu không chứng minh được mình còn trinh ? Ném đá đến chết ! Luật này đúng là “nhân văn” đến rùng mình.  

11. Sau khi đánh bại dân Midian, 32 cô gái trinh được dâng cho linh mục làm “phần thuế của Chúa”. Nghe cứ như Chúa cần “cống phẩm” kiểu quý tộc !  

12. Jephthah thắng trận, liền "hiến tế"… con gái mình lên bàn thờ để “giữ lời thề” với Chúa. Đúng là “tình cha con” cảm động !  

13. Môise , theo lệnh Chúa, hướng dẫn cách bán con gái làm nô lệ tình dục. Ừ, đúng là “luật thần thánh” !

14. Môise  bảo quân lính giết hết bé trai và phụ nữ không còn trinh, nhưng giữ lại các bé gái trinh tiết “cho mình”. Nghe mà muốn rớt nước mắt vì… “nhân đạo” !

15. Chúa bảo đánh đập nô lệ thì cứ đánh, miễn sao họ sống được một hai ngày là ổn. Ôi, lòng thương xót của Chúa đây sao ?  

16. Chúa ném đá từ trời xuống để tiêu diệt dân Amorites. Chắc Chúa muốn thử tài “bắn phá” từ trên cao !

17. Thiên Chúa hối hận tới bảy lần vì những quyết định của mình. Toàn tri mà cũng “sửa sai” liên tục, đúng là khiêm tốn !

18. Dân Amalekites bị “diệt sạch” tận ba lần – lần lượt bởi Saul, rồi David, rồi lại tiếp tục bởi David. Chắc dân đó có siêu năng lực “tái sinh” như phim Marvel!  

19. Chúa ra lệnh giết những ai thờ thần khác. Khoan dung kiểu này đúng là “độc nhất vô nhị”! 

20. Chúa “hành” Job khổ sở chỉ để thắng cược với Quỷ. Ôi, đúng là cá cược “thần thánh”!  

----Chuyển sang Tân Ước, Chúa Giêsu cũng không kém phần “gây sốc”:   ----

21. Ngài bảo luật Cựu Ước vẫn áp dụng mãi mãi, ai không tuân thì… tự hiểu nhé !

22. Ngài thích được xức dầu chân hơn là bố thí cho người nghèo. Chắc mùi thơm quan trọng hơn lòng từ thiện !

23. Tin mừng cứu rỗi ? Chỉ dành cho người Do Thái thôi, người ngoài xin lỗi nhé !

24. Ngài hứa: “Cứ cầu nguyện là được hết!” (Thử cầu trúng Vietlott xem có linh không nha).  

25. Ngài từ chối giúp một phụ nữ Hy Lạp, còn gọi cô là “chó”. Ôi, lời vàng ý ngọc của lòng thương xót !

26. Ngài sai môn đệ đi… ăn cắp lừa. Chắc là để dạy bài học về “tài sản chung” !

27. Ngài bảo tín đồ đích thật sẽ cầm rắn độc, uống thuốc độc, chữa bệnh bằng tay không. Ai dám thử để chứng minh đức tin nào ?

28. Phaolô thì chắc như đinh đóng cột rằng “Ngày Tận Thế” sẽ đến trong đời mình. Ừ, chắc ông nhầm lịch vài nghìn năm !

29. Giêsu nguyền rủa cả thành phố xuống địa ngục nếu họ không thích lời rao giảng của Ngài. Khoan dung kiểu này đúng là “đỉnh của chóp” !

30. Ngài hứa sẽ trở lại lập vương quốc trong đời các môn đệ. Chắc lịch của Ngài bị delay tí xíu !

31. Ngài nói chuyện bằng dụ ngôn để người ngoài nghe mà… chả hiểu gì, kẻo họ tin rồi được tha thứ. Ồ, đúng là chiến lược truyền giáo “cao tay” !

32. Ngài bảo tín đồ sẽ “vô địch bất bại”, chẳng gì hại nổi. Ừ, thử chui vào chuồng sư tử hay cá sấu xem có đúng không nhé !

Điều hài hước nhất ? Tất cả những điều trên đều có thật trong Kinh Thánh, nhưng nhiều tín đồ lại nghĩ đây là “tuyên truyền chống Kitô”. Không đâu, các bạn ơi, “kẻ thù” lớn nhất của Kitô giáo chính là… Kinh Thánh đấy ! Muốn kiểm chứng ? Cứ mở sách ra, đọc vài trang, đảm bảo bạn sẽ vừa cười vừa sốc, vừa ngẫm vừa thấm. Dám cầm Kinh Thánh lên và khám phá chưa ? Hay cứ để nó nằm phủ bụi trên kệ, vì “biết nhiều, mệt nhiều” ?😁😁

St

Chienslambao.blogspot.com





TẠI SAO THỜ LẠY PHẬT KHÁC HOÀN TOÀN VỚI THỜ LẠY THIÊN CHÚA?

 Giáo lý nhà Phật lấy Nhân- Quả tội phước làm nền tảng rạch ròi minh bạch: Phước ai tạo nấy thọ hưởng tội ai tạo nấy chịu quả báo, đức Phật chỉ đóng vai là một người thầy dạy đạo, Phật chỉ dạy tín đồ của mình làm cần câu, Phật không ban tặng được cho tín đồ con cá, ngài không có chức năng gánh tội hay tha thứ bỏ qua tội lỗi được cho ai cả, tín đồ PG thờ lạy đức Phật là thờ lạy, tỏ lòng ngưỡng mộ thành kính tri ân một vị đạo sư một người thầy có công lao khai sáng dẫn đường chỉ lối. Còn tín đồ đạo chú,a thờ lạy quỳ mọp trước THIÊN CHÚA với một tâm thế của một kẻ bề tôi khúm núm, một tạo vật hèn mọn thấp cổ bé miệng luôn sợhãi vâng phục tuyệt đối một vị thần linh có quyền định đoạt số phận của tín đồ, có quyền năng ban phước giáng hoạ trừngphạt kinhkhủng khiếp những ai làm thiênchú a trái ý nghịch lòng, ch úa con Jesus có chức năng đại diện hi sinh chịu ch ết gánh tội thay cho tín đồ, con chiên tạo nghiệp phạm tội rồi đi vô nhà thờ xưng tội, đc ch úa tha thứ sạch tội xong rồi về tạo nghiệp tiếp,...theo một cái vòng tròn tuần hoàn khép kín (tạo tội - xưng tội - xoá tội).

Chienslambao.blogspot.com



ĐẠI HỒNG THỦY NOAH: MỘT CUỘC THẢMSÁT TỔNG THANH TRỪNG VĨ ĐẠI TRONG NỘI BỘ DÂN CHÚA.


Đức Chúa Trời tạo nạn hồng thủy dìm chết tất cả loài thụ tạo (chiên do thái) bởi ngài sản sinh ra, chỉ vì có một số "con sâu làm rầu nồi canh", nó là một cuộc tổng thanh trừng trong nội tộc dân chú a, không hề liên quan ảnh hưởng gì đến các sắc dân ngoại đang sinh sống trên khắp các châu lục trên thế giới này.

Lại nữa trong Kinh Thánh không có chương nào đề cập tới các châu lục: Á Châu, Phi Châu, Mỹ Châu, Úc Châu, Âu Châu và vùng núi tuyết lạnh lẽo như Himalaya, Tây Bá Lợi Á và Nam Cực băng phủ,...có sác sắc dân sinh sống trên các Châu Lục đó...Đức Chúa Trời chỉ sáng lập ra dân Do Thái và sau là La Mã thôi nha...Vì vậy, "tên họ" của Đức Chúa Trời và 7 vị Thiên Thần đều là tên gốc Do Thái và La Mã thôi...! Chúng ta không thể lấy Văn Hóa và kiến thức Á Đông để so sánh với sắc dân Do Thái sống trên vùng sa mạc nhỏ bé, lam lũ, nghèo đói lo toan cái ăn, cái mặc và kiến thức địa lý bị giới hạn không ngoài bãi cát nóng nhé ...! Nhờ Mỹ và phương tây hậu thuẫn mà dân Do Thái con cái thiên chúa đang sống cảnh lưu vong ở khắp nơi trên thế giới, còn có mảnh đất cát nhỏ Israel để quay về làm nơi chốn trú thân là tốt rồi.😁😁😁

Chienslambao.blogspot.com



TÔI BỎĐẠO, BỞI VÌ KINH THÁNH PHILÝ / CHÚA TRỜI ĐỘCÁC / LINH MỤC LƯUMANH


     

            

     Tín đồ tin Chúa là do bị nhồisọ từ nhỏ và đến khi trưởng thành họ chẳng đọc Kinh thánh. Họ chỉ nghe Kinh thánh ở nhà thờ. Đángkhinh, cũng trong Kinh thánh, Đức Chúa là một siêusátthủ, giết25triệungười mà họ không hề hay biết.

🔗 https://tinyurl.com/3eudvryt

🔍 Kiểm chứng → https://tinyurl.com/2neohlo5

St

Chienslambao.blogspot.com



MỘT TRÁI TÁO RƠI XUỐNG CŨNG KHÔNG NẰM NGOÀI Ý CHÚA?

 Newton Tin Chúa Vào thời của Newton (thế kỷ 17) và các thế kỷ trước đó, việc "không tin chúa" không đơn thuần là một lựa chọn cá ...